Accusation:

(1) n. a change of some offence: Paratang. Bintang (also suspicion). The accusation against her is that she lied to her teacher: Ang paratang sa kanya ay nagsinungaling siya sa kanyang maestro.

(2) an accusing: Pagparatang, pagbintang.

Accuse:

(1) v. to charge with some offence: Magpratang, paratangan. She was accused of being a liar; Siya’y piratangan sinungaling.

(2) to charge in court; Magsakdal isakdal, ipagsakdal. Maghabla, ihabla, ipaghabla. He accused me (Brought action agaist me): Isinakdal (Inihabla) niya ako. Syn. Magsumbong, isumbong, (esp. common in conversation “to tell on someone”).

(3) to falsely accuse: Magparatang (Paratangan) nang hindi marapat. Magbintang, pagbintangan (also means to suspect). John was falsely accused: Pinaratangan si Juan nang hindi marapat. The soldier was falsely accused of treachery: Ang kawal ay pinagbintangan ng pagtaksil.

Accustom: v. to become or make familiar with by custom: mamihasa, pamihasahin, pamihasnin. Mahirati, hiratihin. Masanay, sanayin. Accustom yourself to good works: Pamihasahin (Hiratihin, Sanayin) mo ang iyong sarili sa mabubuting gawain. Accustom yourself to hardships: Pamihasahin (Hiratihin, Sanayin) mo ang iyong sarili sa (mga) hirap.

Accustomed:

(1) adj. usual; ordinary: Kinagawian. Kinaugalian. Kinapamihasnan. Kinahiratihan. That is his accustomed place (seat) in the church: Iyan ang kanyang kinapamihasnang (kinahiratihang) lugar (upuan) sa simbahan.

(2) accustomed to means (a) used to: Bihasa, bihasa. Sanay. Jirati. Bantad. He is accustomed to rising early” Bihasa (Sanay, Hirati, Bantad) na siya sa pagbangon nang maaga. (b) in the habit of: Kinagawian, nakagawian (pt.). He is accustomed to telling lies: Kinagawian na niya ang magsinungaling.

Ache:

(1) n. a continuous pain: Pangingirot. Pananakit. Panghahapdi. Kirot. Sakit. Hapdi. Stomachache” Sakit ng tiyan. Toothache: sakit ng ngipin.

(2) mental or moral suffering as dejection; grief: Pighat.Dalamhati . The ache in her heart was intense: Matindi and kanyang pighati. (dalamhati).

(3) v. to pain: Sumakit, kumirot (more intense). My head is aching: Sumasakit ang aking ulo.

(4) to suffer moral pain: Magdamdam, damdamin. Her heart was aching with grief: Nagdaramdam siya sa laki ng dalamhati (pighati, hapis, lumbay).

Achieve:

(1) v. to carry out; to finish: Makagawa. Makatapos, You should know that you cannot achieve much in this world without effort: Dapat mong maalaman na hindi ka makatatapos (makagagawa) ng marami sa mundong ito kung walang pagsisikap.

(2) to win esp. through effort” Magtamo, tamuhin, magkamit, kamtan. He achieved fame in medicine: Nagtamo (Nagkamit) siya ng katanyagan sa medisina. Syn. Sumikat (coll.). He achieved a reputation in baseball: Sumikat siya sa beisbol.

Achievement: n. an accomplishment esp. one out of the ordinary: Pambihira o kahanga-hangang bagay (gawa o tagumpay). Gawa o ang nagawa (coll.). That was quite an achievement: Kahanga-hangang tagumpay iyon.

Acid:

(1) n. Asido (Sp.). Asim Acid in the stomach: asido (Asim sa sikmura.

(2) adj. sour: Maasim. A lemon has an acid taste: Maasim and limon. Maasim and lasa ng limon.

Acidity: n. State of being sour or acid: Kaasiman, pangangasim. The acidity of the stomach: Ang pangangasim ng sikmura.

Acknowledge:

(1) v. to recognize the authority of: Kumilala, kilalanin. Tumanggap, tanggapin. He acknowledges the sovereignty of the king: Kinikilala niya and katas-taasang kapangyarihan ng hari.

(2) confess; accept as true: Tumanggap, tanggapin. Umaimin, Aminin. He acknowledges his mistakes: Inin (Tinatanggap niya and kanyang mga pagkakamali.

(3) to offer one’s thanks: Magpasalamat, pasalamatan. I acknowledge the gift; Pinapasalamatan ko ang regalo.

(4) to be grateful for: Kumikilala ng utang-na-loob; kilalaning utang-na-loob. He knows how to acknowledge a favor: marunong siyang kumilala ng utang-na-loob sa pabor na tinanggap niya.

(5) to make known the receipt of something: Magbigay-alam sa (ng) pagkatanggap, ipagbigay-alam and agkatanggap. He acknowledged the receipt of my letter: Ipinagbigay – alam niya sa akin and pagkanggaap sa aking sulat.

(6) to answer: Sumagot, sagutin. He acknowledge my letter; Sinagot niya and aking sulat.

Acknowledgement: n. Pagkilala. Pagtanggap. PAg-amin. Pagpapasalamat. Pagkilala ng utang-na-loob. Pagbibigay-Alam sa pagkakatanggap. Pagsagot. (All accdg. to meaning of “Acknowledge” above.).

Acme: n. the highest poit: Rurok, karurukan. Tugatog. The acme of happiness: Ang rurok (tugatog) ng kaligayahan. When he became President, he reached the acme of success: nang siya’y maging Pangulo ay narrating niya and rurok ng (tugatog) ng tagumpay.

Acolyte: n. an assistant to a priest esp. during mass: Munisilyo (Sp. “monacillo”). Sakristan (Sp., loose trans.).

Acoustics: n. different factors which affect sound in a room, church, etc., Akustika (Sp.) Akustiks (eng.).

Acquaint:

(1) v. to inform about: Magpabatid, mabatid, ipabatid, ipaalam, malan. Accountant her with the tipic: Ipabatid (Ipaalam) mo sa kanya ang paksa. Is he wacquainted with the contents of the book?: Nababatid (Nalalaman) ba niya ang nilalaman aklat? Batid ba niya laman ng aklat.

(2) to have knowledge of a person: Makilala, kilalanin. I am not acquainted with Peter: hindi ko nakikilala si Pedro.

(3) to make a person familiar with something or someone: Bihasahin, Sanayin, Hiratihin. Acquaint him with the new system: Bihasahin (Sanayin, hiratihin) mo siya sa bagong pamamaraan.

Acquaintance:

(1) n. a person with whom one is acquainted: kakilala. He is an acquaintance of mine: Siya’y isa kong kakilala.

(2) a knowledge of things: Pagkaalam, kaalaman. Pagkabatid, kabatiran. Pagkaalam. He has some acquaintance with the working of this machine: May kaunti siyang kaalaman, (pagkaalam, kabatiran) tungkol sa pagpapalakad ng makinang ito.

(3) knowledge of a person: Pagkakilala.

(4) a mutual knowledge of each other: Pagkikilala.

Acquiesce:

(1) v. to consent; agree: Pumayag, payagan, Sumang-ayon, sang-ayunan. Pahinukod. He acquiesced in our decision: Pumayag (Sumang-ayon, Napahinuhod) siya sa aming pasiya.

(2) to accept without making objections; agree or submit quietly: Hindi tumutol. Magwalang-imik. They acquiesced in our decision: Hindi tumutol (Nagwal-imik) sila sa aming pasiya.

Acquiescence: n. consent (esp. a tacit one): Pagpayag, pagsang-ayon, Pagpapahinuhod. Hindi pagtutol. Pagwawalang – imik.

Acquire:

(1) v. to obtain something (as one’s own): Magtamo, matamo, tamuhin. Magkamit, makamtan, kamtan. Pray in order to acquire grace: Magdasal ka upang magtamo (magkamit) ng biyaya (grasya).

(2) to gain by inheritance: Magmana, manahin, mamana: They acquired (inherited) that big house: Namana (Minana) nila and malaking bahay na iyon.

Acquisition: n. the act of acquiring: Pagtatamo, pagkatamo (past). Pagkakamit, pagkakamit (past). His acquisition of the land was a great help to them: Ang pagkatamo (pagkakamit) niya sa lupa ay malaking tulong sa kanil

Acquit:

(1) v. to declare free from fault: Magpawal – sala, pawalang-sala. The accused was acquitted: Ang nasasakdal ay pinawalang-sala. It was Judge Reyes who acquitted him: Si Hukom Reyes and nagpawal-sala sa kanya.

(2) to acquit oneself; to act in a certain manner or to carry out one’s part: Kumilos, Gumanap, ganapin. The players acquitted themselves well in the contest: Ang mga manlalaro ay kumilos (gumanap) nang mahusay sa paligsahan.

Acrid:

(1) adj. sharp and bitter in taste: Maaskad, Orange peel is acrid: Maaskad and balat ng dalanghita.

(2) acrid in taste, as of unripe fruit but not ordinarily for oranges: Mapakla, Makahat.

Acrimonious: adj. bitter in speech or manner: Masakit, matulis, Matalas, (All for language) Suplado (for action).

Acrobat: n. one who performs on a tight rope, a trapeze, etc,.: Sirkero-a (derived from Sp. “circo” for “circus”).

Across:

(1) prep. on the other side of: Sa kabila. Sa ibayo, Sa kabilang ibayo o panig. I saw her across the river: Nakita ko siya sa kabilang ibayo (sa kabila, sa ibayo) ng ilog.

(2) adv. from one side to the other: Sa ibayo (to the opposite side). We’ll row the boat across: Igagaod naming and bangka sa ibayo.

Act:

(1) n. an action: Gawa. Forgiving our enemies is a good act: Ang pagpapatawad sa ating mga kaaway ay mabuting gawa.

(2) doing or carrying out: Akto (sp.). Paggawa, pagsasagawa. He was caught in the act: Nahuli siya sa akto.

(3) the act of a play or drama: Yugto. The first act of the play is unteresting: An gunang yugto ng drama ay walang kuwenta.

(4) law, decree: Batas. Acts of Congress. Mga batas ng Kongreso.

(5) v. to do: Kumilos. Act at once: Kumilos ka agad.

(6) to play the part of: Gumanap (ng papel), ganapin (ang papel). He will act the part of a king: Siya ang gaganap ng papel ng hari.

(7) to behave: Kumilos, Umanyo, mag-anyo. He acts like a child: Parang bata siya kung kumilos, umanyo, mag – anyo. He acts like a child: Parang bata siya kung kumilos (umanyo)

(8) to take effect on: Magkabisa. Tumalab, Umepekto. The medicine acted (took effect) on the patient: Tumalab (nagkabisa) Umepekto) ang gamot sa may sakit. Her good example acted on her companions: Ang kanyang magandang halimbawa ay nagkabisa sa kanyang mga kasamahan.

(9) to conduct one’s self: Mag-asal, umasal, Don’t act like a fool: Huwag kang mag-asal-loko (mag-asal-luku-luko) to act like beast: mag-asal-hayop. Note: sometimes ideas is expressed by the prefix “Magsa,” e.g.: Act like an American” Magsa-Amerikano.

(10) to act clumsy or awkwardly: Ngumapa-mapa. Kumapa-kapa.

(11) to act with doubt: mag-atubili, mag-atubili. Magbantulot. We act with doubt when we are not sure of success: Tayo’y mag-aatubili pag hindi tayo tiyak sa tagumpay.

Acting:

(1) adj. perform the duties of another temporarily: Pansamantala. Gumanap. The acting president of the society: Ang pansamantalang (gumaganap na) pangulo ng kapisanan.

(2) performing in a play: Pagganap, pagkakaganap.

Action:

(1) n. doing; acting: Pagkilos, Gawa. The action of the policeman saved the children from drowning: Ang pagkilos ng pulis ay nakapagligtas sa mga bata sa pagkalunod.

(2) conduct: Kilos, Asal, His actions are unbecoming: Magsagawa (improper) and kanyang kilos (asal). Hindi nababagay (not appropriate) and kanyang kilos.

(3) a lawsuit: Sakdal. Usapin. Habla (Sp. for “talk, conversation”).

(4) a battle: labanan. Paghahamok.

Active:

(1) adj. quick: maliksi. The child is very active: Napakaliksi ng bata.

(2) alive: Buhay. An active volcano: Isang buhay na bulkan.

(3) industrious; deligent: Masugid, masugid. Masipag, Masigasig. He is an active member of the society: Siya;y masigasig (masipag) na kaanib ng kapisanan. Siya’y isang masigasig na kasapi sa kapisanan.

(4) lively: Masigla

(5) showing the subject of a verb as acting: tahas, tahasan. Active voice: Tinig na tahasan.

Activity

(1) n. act or actions: Kilos.

(2) liveliness: Kasiglahan.

(3) quickness: Kaliksihan.

(4) something to be done: Gawain. The activities of the members of the society: Ang mga gawain ng mga kaanib ng kapisanan.

Actor, actress:

(1) n. one who performs on the stage of in movies: Artista (Sp.). Artistang lalaki (actor). Artistang babae (actress). Bituin sa puting – tabing. Bituin sa pinalakang-tabing. Aktor (Eng.). Ang gumagan (ng papel).

(2) performers (usually in side shows or street shows): Ang mga las (magsisiganap). Not use of future tense of verbs, but past and present may be used accdg. to context. The actors (performers) arrived yesterday: Dumating kahapon and mga lalabas (magsisiganap).

Actual: adj. real: Tunay. Talaga. Totoo. An actual happening: Isang tunay na (talagang totoong) pangyayari. What is the actual cost of the ring?: Magkano ang tunay na (talagang, totoong) halaga ng singsing?

Actually: adv. really: Tunay. Talaga. Totoo. What actually happened?: Ano and talagang (tunay na, totoong) nanyari?

Actuate: v. to incite or motivate to action: Gumanyak, magganyak, makaganyak, ganyakin. Her love of God actuated her in helping others: Ang pagmamahal niya sa Diyos and nakaganyak sa kanya sa pagtulong sa iba.

Acumen:

(1) n. quickness in comprehending: Talisik. Bilis sa pag-unawa.

(2) keenness of intellect: katalasan ng isip.

Acute:

(1) adj. severe; intense: Matindi. Acute pain: Matining sakit (kirot).

(2) keen: Matalas. Acute hearing: matalas n pandinig. An acute mind: Matalas na isip (pag-iisip).

(3) in medicine, coming to a crisis quickly; serious: Malala. Malubha. Tahamak. Hinog na. An acute illness: Malubhang sakit. An acute appendicitis: Hinog na apendisitis (Literally: “ripe”).

(4) in accentuation of words: Pahilis (for accent mark). Mabilis (for stress). An acute accent: Tuldik na pahilis (mabilis). Diing mabilis.

Adage: n. saying: Kawikaan. Kasabihan. That adage is very popular: Ang kawika (kasabihang) iyon and alam na alam ng marami. Palasak na palasak ang kawikaang (kasabihang) iyon.

Adamant: adj. hard; inyielding: Matatag. Wal-tigatig. Matibay. He was adamant in his decision: Matatag siya sa kanyang pasiya.

Adam’s Apple: the projection in the front of the throat, esp. of men: Lalagukan. Tatagukan. Gulung-gulungan. His Adam’s Apple is quite big: May kalakihan ang kanyang lalagukan (Tatagukan, gulung-gulungan).

Adapt:

(1) v. to make something suitable for another use: Gawin. The barn can esily adapted for use as a garage: Ang kamalig ay madaling gawing garahe.

(2) to adjust: bumabagay, maibagay, ibagay. He easily adapted himself to the new climate: Madali niyang naibagay and kany, katawan sa bagong klima.

(3) to conform one’s self to: Umagpang, iagpang. Umangkop, iangkop. Bumgay, makibagay, ibagay. We must adapt ourselves to the new ways (revised policies) of our new president: Dapat nating iagpang (iangkop) and ating sarili sa bagong pamamalakad n gating pangulo.

Adaptable: adj. easily modified or fitted (to other uses): madaling iangkop. Madaling iagpang. Madaling ibagay.. This machine I adaptable to different uses: And makinang ito ay madaling iangkop (madaling iagpang, madaling ibagay) sa iba’t ibang uri ng gamit.

Adaptation:

(1) n. the act of adapting: Pagbagay, pagbabagay, Pag-angkop, pag-aangkop.

(2) being adapted: Pagkapagbagay. Pagkapag-angkop.

Add:

(1) v. to join (together): Magsama, isama, pagsamahin. Tom soon learned that when you add 2 and 2 you have 4: Madaling naunawaan ni Tomas na kapag iyong pinagsama ang dalawa at dalawa ay mayroon kanga pat. Add this to you collection: Isama mo ito sa iyong koleksiyon.

(2) to add to means (a) to put with: Maglagay lagyan, ilagay. She added sugar to her tea: Nilgyan niya ng asukal ang kanyang tsa. (b) to mix: Maglahok, lahukan, ilahok. (c) to increase: Magdagdag, makaragdag, idagdag, dagdagan. Good children add to the happiness of their parents: Ang mababait na anak ay nakararagdag sa kaligayahan ng kanilang mga magulang.

(3) to say something more: Idugtong. And he added: At idinugtong niya.

Addict: n. one who addicted: Use adj. “Pusakal” with appropriate noun, e.g.: He is a gambling (wine) addict: Siya’y pusakal na ugarol (maglalasing).

Addicted: adj. having a strong habit; being a slave to: Gumon, gumung-gumon, nagugumon. He is addicted to gambling. Gumung-gumon siya sa pagsusugal. Syn. May-sugapa (having an addiction). He is addicted to drinking wine: May sugapa siya sa pag-inom ng alak. Syn. “Pusakal” with the noun but not with the verbal noun: Addicted to gambling: Pusakal na sugarol (a confirmed gambler). We do not say: Pusakay sa pagsusugal.

Addiction: n. a very strong habit: Pagkagumon. Sugapa (for alcohol). He has an addiction to wine. May sugapa (pagkagumon) siya sa pag-inom ng alak.

Addition:

(1) n. that which is added: Dagdag. And idinagdag. Dugtong. Ang idinugtong. Hugpong. Ang inihugpong. The addition to the house is a large one: malaki and dutong ng bahay.

(2) the act of adding orjoining: Pagdaragdag. Pagsasama. The addition of two and two makes four: Ang pagsasama ng dalawa at dalawa ay nagiging apat. Ang pagsaradag ng dalawa sa dalawa ay nagiging apat.

(3) in adition to; besides: Bukod sa. Tangi sa. In addition to her indutriousness: Bukod sa kanyang ksipagan. In addition to faith and good works are also necessary: Bukod sa pananampalataya ay kailangan din and mga mabuting (banal na) gawain.

Additional: adj. extra: Karagdagan, dagdag. I need additional help an this dictionary: Nangangailangan ako ng karagdagang tulong sa (paggawa ng) diksyunaryong ito.

Address:

(1) n. a speech: Talumpati. Diskurso (Sp.). Write and address for me: Igawa mo ako ng isang talumpati (diskurso).

(2) the place where one lives: Tirahan, tinitirahan. Direksiyon (sp.) I don’t know his address: Hindi ko alam ang kany tirahan (direksiyon).

(3) v. to give an address or speech: Magtalumpati. Magdiskurso, dumiskurso. Who will address the students?: Sino and magtatalumpati (didiskusrso) sa mga estudyante?

(4) to speak: magsalita pagsalitaan, (Generally this passive form means “to rebuke,: e.g.: Pinagsalitaan ko sdahil sa kany inasal sa iyo.

(5) to greet: Bumati, batiin. He addressed us courteously: Binati niya kami nang buong galang.

(6) to address with respect: Mamupo, pupuin (lit. to address with the title “sir”). Address him with respect: Mamupo ka sa kanya. Pupuin mo siya.

(7) to address a letter: Maglagay ng direksiyon sa liham, lagyan ng direksiyon ang liham. Address this letter to John: Lagyan mo ng direksiyon ni Juan and liham na ito.

Adduce: v. to give as a areason or proof Idahilan, dahilanin. Ikatwiran, katwiranin. Isangkalan, sangkalanin (fig.). Sickness was the reason adduced for his absence from work: Sakit and idinahilan (kinatwiran, sinangkalan) niya sa pagliban (pagliban) sa trabaho.

Adept:

(1) adj. skilled; expert: dalubhasa. Sanay. Experto, eksperto (Sp.). Anne is adept in music: Si Ana ay dalubhasa (esperto) sa musika.

(2) n. an expert: Esperto, eksperto (Sp.). Dalubhasa. Sanay.

Adequate: adj. quite sufficient: husto, husto (Sp. justo meaning “just”). Kasiya. Sapat. What he earns i adequate to support his family: Ang kanyangkinikita ay hustong (kasiyang) isustento sa kanyang pamilya. Her answer was adequate to deter me: nagging sapat and kany sagot upang ako’y mapigil.

Adhere:

(1) v. to stick to: Dumikit, manikit, dikitan. Kumapit, Kapitan. The bandage is adhering to the wound. Ang tapal (bendahe) ay dumidikit (kimn. (Only in the moral sense): Manindigan, panindigan. Manghawak, panghawakan. He adheres to his own opinion: Paninindigan niya and kanyang (sariling) kuro-kuro. To adhere to principles: Manghawak sa mga simulain.

(2) to belong to (in an attached manner): Umanib, aniban. You should adhere to the church of your forefathers: Dapat kayong umanib sa iglesya ng inyong mga ninuno.

(3) to unite in agreement: Umayon, ayunan. Sumang-ayon, sang-ayunan. Other nations adhered to the covenant: Ang ibang (mga) bansa ay umayon (sumang-ayon) sa kasunduan.

Adherent:

(1) n. a supporter; a follower: Tagapagtaguyod. Tagasunod. Kabig. That candidate has many adherents: Maraming tagasunod (kabig) and kandidatong iyon.

(2) adj. sticking to: nakadikit. Nakakapit.

Adhesive: adj. sticky, sticking easily: Malagkit. Madaling kumapit. Madaling dumikit.

Adieu, adios: interj. Good-bye: Paalam (na po). Adiyos o Adyos (po)

Adjacent: adj. near; contiguous: katabi. Kapalit. Karatig. Kanugnog. Kapiling. Their house is adjacent to ours: Ang kanilang bahay ay katabi (kalapit, karatig, kapiling, kanugnog) n gamin.

Adjective: n. a word which modfies a noun or pronoun: Pang-uri. The word “beautiful” is an adjective: Ang salitang “maganda” ay pang-uri.

Adjoin: adj. near, contiguous. Karatig. Kataba. Kapiling. Kanugnog. Kalapit. Our land is adjoining our cousin’s: An gaming lupa ay karatig (katabi) ng sa aming pinsan. The adjoining barrios: Ang magkakapiling na (magkanugnog na, magkakatabing) nayon.

Adjourn.

(1) v. to put off: Magpaliban ipagpaliba.

(2) to suspend: Itigil. Wakasan. Tapusin. The meeting was adjourned: Ang miting (pulong) ay itinigil (ipinagpaliban). Syn. Itindig (coll.).

Adjudge:

(1) v. to settle by law: Humatol, hatulan. Magpasiya, pasiyahan. The case was adjudged last month: And asunto (usapin) ay hinatulan noong buwang nakaraan.

(2) to agree on or be one about something: Mapagkaisahan, pagpasiyahan. Mary was adjudged the most beautiful young woman in the town: Napagkaisahang si Maria and pinakamagandang dalaga sa bayan.

Adjure:

(1) v. to charge a person under oath to do something: Mag-utos, utusan, iutos (loose trans.).

(2) to earnestly request: Makiusap, pakiusapan. I adjure you not to lie: Pinakikiusapan kitang huwag magsinungaling.

Adjust:

(1) v. to fit; arranges: Iayos, isayos, ayusin. Adjust the door: iayos mo and pinto

(2) to adapt: iakma, pag-akmain. Itama, pagtamain. Ibagay, pagbagayin. This chair can be adjusted to the height of the one typing: Ang siyang ito ay maaaring iakma (ibagay, itama) sa taas ng (taong) nagmamakinilya.

Administer:

(1) v. to manage or conduct: Mamahala, pamahalaan. Mangasiwa, pangasiwaan. Mary aministers her hacienda: Si Maria ang namamahala (nangangasiwa) sa kanyang asyenda. Pinangangasiwaan ni Maria and kanyang asyenda.

(2) to give as medicine or treatment: Igamot, ipagamot. Bigyan. Painumin. The doctore administered morphine: Ipinaggamot (iginamot) ng doctor and morpina.

(3) to apply: Maglapat, lapatan, (fig.). Maggawad, gawaran. God will administer punishment upon those who will not rpent: Ang Diyos ay maglapat (maggagawad) ng kaparusahan sa mga hindi magsisisi.

(4) to help: Tumulong, tulungan. Maglingkod, paglingkuran.

Administration:

(1) n. the actual managing. Pangangasiwa. Pamamahala. His adminstrtion of the hacienda is fine: Mahusay and kanyang pangangasiwa sa asyenda.

(2) the government as existing: Pangasiwaan, Administrasyon (Sp.). The administration of the late President Magsaysay was a good one. Ang pangasiwaisrtasyon) ng nasirang Presidente Magsaysay ay mabuti.

Admirable:

(1) adj. worthy of admiration: Kapuri-puri. Kangahga-hanga. An admirable person: kapuri-puring tao. An admirable performance: Kahanga-hangang palabas.

Admiral: n. a commander of a fllet: Almirante (Sp.).

Admiration:

(1) n. pleasure from regarding something beautiful, noble etc.: Paghanga. Great was her admiration for the painter’s work: Gayon na lamang and kanyang paghanga sa mga iginuhit ng pintor.

(2) the object that is admired: Ang hinahangaan. Ang buntutan ng panghanga. The admiration of all: Ang hinahangaan ng lahat.

Admire: v. to regard or contemplate with pleasure, wonder, etc.: Humanga, hangaan. I admire his courage: hinahangaan ko ang kanyang katapangan.

Admirer: v. the one who admires: Tagahanga. I am one of your admirers: Ako;y isa sa mga tagahanga mo.

Admissible: adj. can be admitted or accepted: Matatanggap. You argument is not admissible: Hindi matatanggap ang pangatwiran mo.

Admission:

(1) n. permitting to entrance: Pagpapasok. Admission of aliens into the Philippines: Ang pagpapasok ng mga dayuhan sa Pilipinas.

(2) act of entering: pagpasok. Proce for admission: halag pagpasok.

(3) confessing; admitting: Pag-amin. Pagtanggap. Pagkilala. PAgtatap. His admission that he was the criminal saved John from being excused: Ang kanyang pag-amin (pagtanggap) na siya and criminal ay nagligtas kay Juan sa pagkabitay.

(4) price paid for admission. Bayad. Ipa. How much is admission to the movie?: Magkano and bayad sa sine?

(5)”No admission”: Bawal ang pumasok.

Admit:

(1) v. to permit entrance: magpapasok, papasukin. Admit him to the house: Papasukin mo siya sa bahay. He won’t admit anyone: Ayaw siyang magpapasok ng sinuman (sino ma). Ayaw niyang papasukin ang sinuman.

(2) to confess; accept: umamin, aminin, tumanggap, tanggapin. Kumilala, kilanlin. Why don’t you admit your fault?: Bakit hindi mo aminin (tanggapin, kilanlin) ang iyong pagkakamali? He admitted his fault: Tinanggap (inamin, kinilala) niya and kanyang pagkakamali.

Admittance:

(1) n. right of entrance: karapatang pumasok. He has admittance t that building at nay time: Siya’y may karapatang pumasok sa gusaling iyon sa anumang oras.

(2) “No admittance”: Bawal ang pumasok.

Admittedly: adv. accepted without contradiction: Tinatanggap. Kinikilala. Hindi ikinakaila. He is admittedly the best orator: Tinatanggap na siya ang pinakamahusay na orador (mananalumpati).

Admonish:

(1) v. to warn ; caution; advise: magbaa, balaan. Pagsabihan. Magpaunawa, paunawaan. Pagpayuhan. I admonished him not to do that: Binalaan (pinagsabihan, pinaunawaan) ko siya ng huwag gumawa ng gayon.

(2) to remind: magpaalala, paalalahanan, ipaalaala.

Admonition:

(1) n. a caution; warning; Babala. Paunawa. Paalala. Be careful; I have given you my admonition: Maingat ka; may babala (paunawa, paalaala) na ako sa iyo.

(2) act of reminding or warning: Pagpapaalaala. Pagpapaunawa. Pagbabala.

Ado:

(1) n. a fuss; bustle: Ingay. Linggaal. Kuskus-balungos (coll.). She works with our mush ado: Gimagawa siya nang walalng maraming ingay (linggal, kuskus – balungos).

(2) trouble: Gulo, kaguluhan. Alboroto. (Sp.). Ligalig, kaligaligan.

(3) to make an adv. Gumawa ng gulo. Maggulo. Mag-alboroto (esp. for children). Mary made a great ado because her dress wouldn’t fit: Nanggulo (Nag-alboroto) na mabuti si Maria sapagka’t hindi naghusto and kanyang damit.

Adolescence:

(1) n. the growth from childhood to maturity: Pagpdadalaga (female). Pagbibinata (male). Pagiging dalaga. Pagiging binata.

(2) youth: Kabataan. The period of adolescence. Panahon ng kabataan.

Adolescent:

(1) adj. growing up to manhood or womanhood: Nagbibinata (for male). Nagdadalaga (for female).

(2) youthful: kabataan. Kasibulan. Adolescent age: kabataang gulang Iedad).

(3) n. person from about 13 to 16 years of age: Binatilyo (male) Dalagita (female).

(4) from 16 to about 22 years: Dalaga (female) Binata (male). Note the Tagalog terms are applicable to single people of even more that 22 years of age.

Adopt:

(1) v. to take by choice into a relationship, esp. a child: Mag-ampon, umampon, ampunin. Magkupkop, kumupkop, kupkupin. They adopted Mary: Inampon nila si Mario. Syn. Ariing anak.

(2) to take as one’s own: Umangkin, angkinin. Ariing sarili.

(3) to adopt the sutom of: Sumunod sa kaugalian (laugalian). Makiugali.

(4) approve, e.g. a law of measure: Magpatibay, pagtibayin.

Adorable:

(1) adj. worthy of being adored or worshiped : Karapat-dapat sambahin. God is adorable: Ang Diyos ay karapat-dapat sambahin.

(2) lovable: Kaibig-ibig. Kabigha-bihani. She is adorable: Siya’y kaibig-ibig.

Adoration:

(1) n. sorship: Pagsamba. Adoration of God: Pagsamba sa Diyos. Blessed sacrament: Pagtatanod (Pagbabantay) sa Santisimo.

(2) highest respect and love: Matimyas na pagmamahal.

Adore:

(1) n. worship as a deity: Sumamba, sambahin. We do not adore images buy we pay respect to them: Hindi kami sumasamba sa mga imahen, subali’t iginagalang naming ang mga ito.

(2) to love very much: Pakamahalin. She simply adores her husband: Panakamamahal niya ang kanyang asawa.

(3) to like very much (coll.): Gustung – gusto.

Adorn:

(1) v. to add beauty to; ornament: magganyak, gayakan. Magpalamuti, palamutihan. Amg-adorno, adornohan. They adorened the altar with silver candlesticks and vases: Ginayakan (Pinalamutihan) nila and altar (dambana) ng mga kandelerong pilak at mga plorera. The chalice was adorened with precious jewels: And kalis ay pinalamutihan ng mamahaling hiyas.

(2) to beautify (a person, by dress, make-up, etc.): Magpagnda, pagandahin. Maggayak, gayakin. She likes to adorn herself: Gustung – gusto niyang magpaganda sa kanyang sarili. Tuwang-tuwa siyang pagandahin ang kanyang sarili.

Adorned: adj. decked with ornaments: Napapalamutihan. May Palamuti, Nagagayakan. Naaadornohan. May-gayak. The alter was adorned with flowers: Ang altar ay napapalamutihan (nagagayakan) ng mga bulaklak.

Adrift: adj. adv. floating without being guided; drifting: Natatangay (nadadala) ng agos o alon. Their boat was adrift for twelve hours: Ang kanilang bapor ay labindalawang oras na natatangay ng agos.

Adroit: adj. skillful; ingenious: Bihasa, bihasa. Sanay. Monkeys are adroit climbers: Ang mga matsing ay bahasang (sanay na) umakyat. Syn. Magaling Mahusay. A good teacher is adroit in asking questions: Ang mabuting guro ay magaling (mahusay) magtanong.

Adulation: n. too great praise: labis na papuri.

Adult: n. adj. of age: May sapat na gulang. Nasa gulang. Mayor-de-edad (Sp.). Matanda. He is an adult now: Siya’y may sapat na gulang na ngayon. When he reashed adult age: Nang sumapit siya sa sapat na gulang. NAng siya’y mayor-de-edad na.

Adulterate:

(1) v. to make inferior by adding water: Magbanto, bantuan. Some sellers are very fond of adulterating venigar with water: May magtitindang (May mga nagtitindang) mahilig magbanto sa suka.

(2) to mix: Maghalo, haluan, ihalo. Maglahok, lahukan, ilahok. The wide was adulterated with water: Ang alak ay hinahaluan (nilahukntuan) ng tubig.

Adulterated: adj. mixed with something; not pure: May-banto, may-halo. Hindi puro (dalisay).

Adulterer: n. Mapakiapid na (Mapangalunyang) lalaki. Lalaking babaero.

Adultress: n. Mapakiapid na babae.

Adultery: n. unfaithfulness of a husband or wife: Pakikiapid. Pangangalunya (not refined). Adultery is a mortal sin: Ang pakikiapid (pangangaluny kasalanang mortal. Syn. Pagtataksil sa asawa.

Advance:

(1) n. movement forward; progress: pagsulong. Pag-unlad. There is great advance in science: May malaking pagsulong (pag-unlad) sa siyensiya.

(2) money supplied beforehand for some purpose: pauna. Paunang bayad. Antisipo (Sp.). He asked for an advance on his salary: Humihingi siya ng pauna (aintisipo) sa kanyang suweldo.

(3) v. to mote forward: Sumugod, sugurin. Sumulong, pasulungin. The captain commanded his soldiers to advance: Inutusan ng kapitan ang kanyang mga kawal na sumugod (sumulong).

(4) to go forward ahead of others: Mapauna, umuna, manguna. Three soldiers were assigned to advance ahead of the main troops: tatlong sundalo and inutusang magpauna (manguna) sa buong tropa (ng mga sundalo).

(5) to make earlier: Magpaaga, paagahin. Isulong. He advance the date of the meeting: Pinaaga niya ang petsa ng pagpupulong.

(6) to raise: Magpataas, itaas, pataasin. He advance ther prive of rice: Pinataas niya ang halag bigas.

(7) to go up: Tumaas. Sugar has advanced five centavos a kilo: Tumaas ng singko ang bawa’t kilo ng asukal.

(8) to make progress: Sumulong. Umuunlad. In the way of virtue, not to advance is really to go back: Sa landas ng kabanlan, ang hindi pag-unlad ay katumbas na rin ng pag-urong. As a nation, the Philippines is advancing: Bilang isang bansa, ang Pilipinas ay umuunlad (sumusolong).

(9) to make the first advances, e.g. to come to an agreement: Gumawa ng mga unang hakbang upang makipagkasundo.

(10) to pay money before it is due: Magpauna, ipagpauna.

Advantage:

(1) n. a benefit: kapakinabangan, pakinabang. Kabutihan. Bentaha (Sp.), behahe (var.). What advantage will you get by going with those people?: Anong kapakinabangan ang makakamtan mo sa pakikisama sa mga taong iyon?

(2) a superiority: Kahigtan. Kalamangan. I did not expect you to loose in the game; you have all the advantages” Hindi ko akalaing ikaw ay matalo sa labang (labanang) iyon; nasa iyo ang lahat ng kahigtan (kalamangan. Or more idiomatically: …. Nakahihigit (nakalalamang) ka sa lahat ng paraan. They have big advantages over us: May malaki silang kalamangan sa amin.

(3) to be an advantage to; profit by: Makinabang, pakinabangan, mapakinabang. What advantage will it be to you if you buy that house now instead of later on?: Ano ang mapakinabang mo sa pagbili ng bahay na iyon ngayon sa halip ng sa ibang araw na?

(4) to make advantage of; to make use of: magsamantala, samantalahin, pagsamantalahan. He took advantage of my ignorance to deceive me: Pinagsamantalaha and aking kamangmangan upang ako’y madaya.

(5) to take advantage of someone because of some hold over: kumikil, kikilna, (coll.). That policeman take advantage of the chuffeurs: Kinikikilan ng pulis na iyon ang mga tsuper.

(6) to get or have the advantage over; to outdo: Lumamang,malamanga,lamangan. Dumaig, madaig, daigin. Igot the advantage over you: Nalamangan kita. He cannot the advantage over us: Hindi maaring siya’y makalamang sa amin. Hindi niya kami malalamangan.

Advategeous:

(1) adj. beneficial: Makabubuti. Makagagaling. That proposed bill will be advantageous to the farmers: ang panukalang batas na iyon ay makabubuti (makagagaling) sa mga magsasaka.

(2) favorable: Mabuti. Magaling. The city has an advantageous location: Nasa mabuting (magaling na) lugar ang lunsod (lungsod).

(3) profitable: Kapaki- pakinabang. It will be advantageous for us to sell the oranges now because the price will drop: kapaki-pakinabang para sa atin na ipagbili and mga sintunis (dalanghita) ngayon sapagka’t bababa ang halaga nito.

Advent:

(1) n. a coming; arrival: pagdating. Pagsapit. With the advent of summer our plants wilt: pagdating (Pagsapit) ng tag-araw, an gating mga halaman ay natutuyo.

(2) the four weeks before Christmas: Adbiyento (Sp.).

Adventure:

(1) n. a dangerous undertaking: Mapanganib na (Delikadong) pakikipagsapalaran. Adbentura (Sp.). To climb Mt. Everest is an adventure: Ang pag-akyat sa Bundok eberest ay isang mapanganib na pakikipagsapalaran.

(2) a venture or speculation, e.g. in business: Pakikipagsapalaran. Pagbaka-sakali. Buying those goods now is an adventure (a venture): Sa ngayon, and pamimili ng mga panindang iyon ay isang pakikipagsapalaran (pagbabakasakali)

(3) an unusual experience: pambihirang karanasan. The trip to Europe was an adventure for John: Ang pagkapaglakbay sa Europa ay is pambihirang karanasan para kay Juan.

Adventurer: n. Adbenturero (Sp.).

Adventurous:

(1) adj. bold. Malakas ang loob. Mapagsapalaran. Magellan was an adventurous sailor: Si Magallanes ay is malakas ng loob na mandaragat.

(2) full of dnger: Mapanganib. Peligroso (Sp.). Ad adventurous journey: Is mapanganib na paglalakbay.

Adverb: n. Pang-abay. The word slowly” is an adverb: Ang salitang “marahan” ay isang pang-abay.

Adversary:

(1) n. an enemy: kaaway. Kagalit. I have no adversary: Wala akong kaaway (kagalit).

(2) an opponent: kalaban, katunggali.

(3) an opponent in debate: katalo, Kadebate. Kabalagtas, kabalagtasan (in a poetical joust).

Adverse:

(1) adj. contrary: Sangungat, kasalungat, pasalungat. The speed of the airplane was reduced by adverse winds: Ang bilis (tulin) ng eruplano ay nabawasan dahil sa sanglungat na hangin. Humina and (lipad ng) eruplano dahil sa salungat na hangin. He wrote an adverse opinion: Sumulat siya ng salungat na kuro-kuro.

(2) unfavorable: masama, nakasasama (nakasama) sa kalusugan.

(3) opposed: laban, kalaban.

Adversity:

(1) n. hardship: Hirap, kahirapan, paghihirap. Both in happiness and adversity: Maging sa ligaya at sa kahirapan.

(2) misfortune: Kasawiang-palad. Adversity came to me twice this month: Makalaa akong nagdanas (dumanas) ng kasawiang – palad sa buw ito.

(3) distress: Kagipitan. In time of adversity call upon God: Sa panahon ng kagipitan, tumawag sa Diyos.

(4) a calamity: Sakuna. God sometimes sends us adversities as punishment for our sins: Kung minsan ay pinadadalhan tayo ng Diyos ng mga sakuna bilang kaparusahan sa ating mga kasalanan.

Advertise: v. to give public notice: mag-anunsiyo, magpaanunsiyo, ipaanunsiyo, ianunsiyo. Magbabala, ibabala. Advertise in the newspaper: Magpaanunsiyo sa pahayagan. He advertised the auto for sale: nagpaanunsiyo (Nagpababala) siya sa pahayagan na ipinagbibili ang wato.

Advertisement: n. Anunsiyo (Sp.), paanunsiyo. Did you see the advertisement?: Nakita mo ba and anunsiyo?

Advice:

(1) n. an opinion about what should be done: Payo. Pangaral. Tagubilin. Paalaala. To get well, follow the doctor’s advice: Upang gumaling sundin and payo (paalaala, pangaral) ng manggagamot.

(2) news; information: Balita, pabalita. Advices from China show that there will be war: Ang mga balitang galling sa Tsina ay nagsasabing magkaroon ng digmaan.

(3) notification: Patalastas. Abiso (Sp.). Have you received advice (notification) from the mayor?: Tumanggap ka nab a ng patalastas mula sa alkalde?

(4) an instruction: Tagubilin.

(5) to ask advice; to consult: Magkonsulta, lumonsulta, ikonsulta. Sumangguni, sangguniin, isangguni. Humingi (Hingan, ihingi) ng payo. As advice from him: Kumonsulta (Sumangguni) ka sa kanya. Ask advice from him about that (Consult him about that): Ikonsulta mo iyan sa kanya.

(6) to give advice; to advice: Magpayo, payuhan, pagpayuhan, ipayo.

Advisable:

(1) adj. to be recommended: maipapayo. Maitagubilin.

(2) suitable; good: mabuti, marapat, nararapat (ought). Bagay, nababagay. It is advisable to change the plans: Ang mabuti (marapat) ay palitan ang mga plano. It is not advisable for him to get up while he is still weak: hindi mabuti (nararapat) sa kanya na bumangon habang mahina pa siya.

Advise:

(1) v. to give advice to; to counsel: Magpayo, payuhan, pagpayuhan, ipayo. Mangaral, pangaralan, ipangaral. Magpaalaala, paalalahanan, ipaalaala. Advise her not to leave: Payuhan (Paalalahanan, pangaralan) mp siya na huwag umalis. Syn. Mafturo, turuan, e.g.: Advise her to be quite: Turuan mo siyang tumahimik.

(2) to inform; notify: Magpatalastas, patalastasan, pagpatalastasan, ipatalastas. MAgpasabi, pasabihan, ipasabi. Did you advise them of your arrival?: Pinatalastasan mo ba sila tungkol sa iyong pagdating? Syn. Mag-abisa, abisahan, iabisa. Mag-abiso, abisuhan, iabiso. Advise me before you leave: Abisah) mo ako bago ka umalis.

Adviser: n. Tagapayo

Advocate:

(1) n. a lawyer: Manananggol. Abugado, abogado (Sp.).

(2) a defender: tagapagtanggol.

(3) a supporter: Tagataguyod, Tagatangkilik.

(4) v. to suggest; to recommend: magmungkahi, imungkahi. Magrekomenda, irekomenda. Hayagang itagubilin. He advocated the construction of new hospitas: Iminungkahi (inirekomenda) niya ang pagsasagawa ng mga bagong ospital (pagamutan).

Adze: n. a tool somewhat like an ax: Aswela (Sp.). Daras.

Aeon, eon:

(1) n. many thousand of years: Lubu-libong taon. Laksa-laks taon.

(2) millions of years: Angaw-angaw na taon.

Aerial:

(1) n. an antenna: Antena (Sp.). The aerial of the plane was found near the place where it crashed: Ang antenna ng eruplano ay nakita sa isang lugar na malapit sa kinabagsakan.

(2) adj. in the air: Sa himpapawid. Sa itaas. Earial collision: Banggaan sa himpapawid.

Aerodrome, airdome: (1) n. an airport: Erodrom (eng.). Himpilan ng eruplano.

(2) hangar; shed for aircraft: Silungan ng mga eruplano.

Earoplane: n. eruplano (Sp. Earoplano). The earoplane chashed: Bumagsak and eruplano.

Afar: adj., adv. from, at or to a great distance: Sa malayo. Mula sa malayo. They went afar: Nagpunta (nagtungo) sila sa malayo.

Affability:

(1) n. courteousness: Pagkamagalang. Pagkamapitagan.

(2) kindness: Kabitan. Her affability has endeared her to us: Napamahal siya sa amin dahil sa kanyang kabaitan.

Affable:

(1) adj. courteous: Magalang. Mapitagan.

(2) kind: Mabait. He is very affable: Napakabait niya (siya).

(3) easy to talk to: Mabait kausapin. Nakawiwiling kausapin.

(4) easy to approach: Madaling lapitan.

Affair:

(1) n. a thing; matter: bagay. The President has many affairs to look after: maraming bagay na dapat intindihin ang Presidente.

(2) a concern: Kapakanan. Suliranin (general); suliranin (immediate).

(3) a happening: Pangyayari. That was the most important affair of the whole year: Iyon ang pinakamahalagang pangyayari sa buong taon.

(4) manner of acting, living, etc.¨pamumuhay. Gawain kang makial sa kanyang pamumuhay (gawain).

Affect¹:

(1) v. to produce a result or effect on: That kind of medicine affects people in different ways: Nagkakabisa gany klase ng gamut sa iba’t ibang paraan. The medicine did not affect me: Hindi tumalab sa akin ang gamut.

(2) to have a bad or detrimenta effect on: makasama, ikasama, makapinsala, ikapinsala, mapinsala. The want of rain affected the growth of rice: Nakasama (Nakapinsala) sa paglago ng palay ang kakulangan ng ulan. The disease affected his mind: Nakasama (Nakapinsala) sa kanyang bait (isip) and karamdaman.

(3) to have a good effect on: Makabuti, ikabuti. Magkabisa. The good example of parents affects their children: Ang magandang halimbawa ng mga magulang ay nakabubuti (nagkakabisa) sa kanilang mga anak.

(4) to move the heart: Umantig, makaantig, antigin. Pumukaw, makapukaw, pukawin. Bumagbag (Makabagbag) ng puso, bagbagin ang puso. The appearance of the beggar so affected John that he gave a peso: Ang ayos ng pulubi ay totoong nakaantig kay Juan kaya nagbigay siya ng piso.

Affect²: to pretend to have or feel: Magkunwari. Magkunwa. He affected ingnorance of what happened although he saw it all: Nagkunwari siyang walang nalalaman sa pangyayari bagama’t nakita niya ang lahat.

Affectation: n. appearance or habit not natural to a person but displayed in an effort to impress: Pagkukunwari. Pagkukunwa. Pagbabalatkayo. She ambraced her mother-in-law lovingly without anu affectation: Niyakap niya and kanyang biyanang babae nang buong pagmamahal at walang pagkukunwari. Mary’s roughness is ann affectation; she really is a quite, gentle girl: Ang kagaslawan ni Maria ay pagkukunwari lamang; ang totoo ay tahimik at mabait siyang dalaga.

Affected: